ورود شما را به سایت مدرسه علمیه اسلام شناسی حضرت زهرا سلام الله علیها گرامی می داریم

احکام مبتلا به زایرین پیاده

 

احکام مبتلا به زایرین پیاده

1396/08/13  |  53 بازدید

گزیده ای از احکام مبتلابه زائر مدرسه ی علمیه اسلام شناسی حضرت زهرا سلام الله علیها

احکام تقلید

سوال:اگر کسی مرجع تقلید نداشته باشد حکمش چیست؟

امام خمینی (ره) و آیت الله سیستانی آیت الله مکارم

عمل چنین شخصی که مجتهد نیست ونمی‌تواند احتیاط هم عمل نماید، باطل است.

العروه(المحشی)،ج1

 

سوال:آیا باقی ماندن برمجتهدی که از دنیا رفته در همه مسائل یا بعضی از مسائل بدون انتخاب مرجع زنده جایز است؟

خیر جایز نیست مگر اینکه مرجع زنده او اجازه دهد.

مشهور

 

سوال:آیا تقلید از مجتهد غیر اعلم در مسائل اختلافی جایز است؟

جایز نیست.

مشهور

 

سوال:منظور از اعلم چه کسی است و برای تعیین او به چه کسی باید مراجعه کرد؟

اعلم یعنی از تمام مجتهدین زمان خودش حکم خدا را بهتر بفهمد و عالم‌تر باشد. و برای شناخت اعلم باید به اهل خبره استنباط یعنی کسی که می‌تواند اعلم را تشخیص دهد مراجعه کرد.

العروه الوثقی، ج1، کتاب الاجتهاد و التقلید، م17.

 

سوال:در چه صورتی می‌شود مرجع تقلید را تغییر داد؟

اگر برای مقلد ثابت شد مرجع تقلید دیگری عملش بیشتر از مرجع تقلید قبلی اوست، واجب است مرجع تقلیدش را تغییر دهد و عدول به غیر اعلم جایز نیست.

مشهور

 

 

احکام تطهیر لباس

سوال:تطهیر لباسی که به غیر از بول نجس شده چگونه است؟

بعد از ازاله نجاست با یک مرتبه شستن پاک می‌شود چه با آب کر و چه با آب قلیل.

مشهور

 

سوال:تطهیر لباسی که به بول نجس شده چگونه است؟

امام خمینی (ره)

آیت الله خامنه ای

الف: دو مرتبه شسته شود و احتیاط واجب آن است که این دو مرتبه غیر از شستن برای از بین بردن بول باشد. و باید بعد از هر مرتبه فشار دهند.

ب: اگر بعد از برطرف کردن عین نجاست یک مرتبه در آب کر یا جاری فرو برند که آب به تمام جاهای نجس آن برسد، پاک می‌شود و احتیاط واجب آن است طوری فشار یا حرکت دهند که آب داخل آن خارج شود.

 

تحریر، ج1، فصل فی المطهرات، ص126 و 127

استفتائات، ص15، س71

آیت الله مکارم

الف: بعد از بر طرف کردن عین نجاست یک مرتبه شسته شود و باید آن را فشار دهند تا آب از آن خارج شود.

ب: اگر بعد از بر طرف کردن عین نجاست در آب کر یا جاری فرو برند، پاک می‌شود و باید آن را فشار یا حرکت دهند تا آب آن خارج شود.

عروه، مع التعلیقات، ج1، م16، ص102 و 103.

آیت الله سیستانی

الف: بعد از بر طرف کردن عین نجاست، دو مرتبه شسته شود و باید بعد از هر مرتبه فشار دهند تا غساله آن بیرون آید.

ب: اگر بعد از بر طرف کردن عین نجاست، یک مرتبه در آب جاری و دو مرتبه در آب کر فرو برند که آب به تمام جاهای نجس آن برسد، پاک می‌شود. فشار دادن و جدا شدن غساله لازم نیست.

العروه مع التعلیقه، 1425 ه. ق، م4 (311)، ص92، پاورقی 263 و ص95، م 16 (323)، پاورقی 277

 

سوال:اشیائی که آب در آنها جمع می‌شود مانند پارچه و لباس آیا هنگام تطهیر فشار لازم دارند؟

مراجع عظام

الف: چنانچه با آب قلیل تطهیر شود دو مرتبه باید فشار داده شود.

مشهور

امام خمینی (ره) آیت الله خامنه ای

ب: به احتیاط واجب فشار لازم است.

تحریر، ج1، فصل فی المطهرات

استفتائات س 73، ص 15.

آیت الله مکارم

ب: چنانچه با آب کر تطهیر شوند فشار لازم است.

العروه الوثقی، م 16، ص103، ج1.

آیت الله سیستانی

ب: با آب کر فشار لازم نیست.

توضیح المسائل م153.

آیت الله خامنه ای

بنا بر احتیاط آن را فشار یا تکان دهند.

استفتائات س72، ص15.

 

سوال:اگرقسمتی از بدن غیر از مخرج ادرار و مدفوع به چیزی غیر از ادرار و نجس شود، مثلا خونی شود، چگونه تطهیر می‌شود؟

بعد از ازاله نجاست با یک مرتبه شستن پاک می‌شود چه با آب کر و چه با آب قلیل.

مشهور

 

 

سوال:بدن که با ادرار نجس شده، با آب کر و جاری چگونه تطهیر می‌شود؟

مراجع عظام

یک مرتبه کافی است.

مشهور

آیت الله سیستانی

بنا بر احتیاط واجب دو مرتبه با آب کر و یک مرتبه در آب جاری شسته شود.

رساله مراجع، م159.

 

سوال:بدن که با ادرار نجس شده، با آب قلیل چگونه تطهیر می‌شود؟

دو مرتبه باید شسته شود.

مشهور

 

سوال:آیا مخرج ادرار و مدفوع با دستمال و پارچه و سنگ و مانند اینها پاک می‌شود؟

الف: مخرج ادرار، فقط با آب پاک می‌شود.

ب: مخرج مدفوع، با غیر آب نیز با وجود شرایطی پاک می‌شود. مگر در سه صورت که فقط با آب پاک می‌شود:

اول: آنکه با مدفوع، نجاست دیگری مثل خون بیرون آمده باشد.

دوم: آنکه نجاستی از خارج به مخرج رسیده باشد.

سوم: آنکه اطراف مخرج بیشتر از مقدار معمول آلوده شده باشد. (مشهور)

 

سوال:چنانچه مخرج را با سنگ و کلوخ و مانند اینها (با وجود داشتن همه شرایط ) تطهیر کنند آن ذره هایی که فقط با آب بر طرف می‌شود و بعد از تطهیر در محل باقی می‌مانند، آیا فقط برای نماز بخشیده شده اند یا آن که نجس کننده نیزنمی‌باشند؟

امام خمینی (ره)

پاک شدن مخرج محل تامل است ولی نماز خواندن مانعی ندارد و چنانچه چیزی به آن برسد نجسنمی‌شود و ذره های کوچک و لزوجت محل، اشکال ندارد.

تحریرالوسیله ج1، احکام استنجاء، م1.

آیت الله سیستانی

آیت الله مکارم

مخرج پاک می‌شود و نماز خواندن مانعی ندارد.

منهاج الصالحین، ج1، فصل الثانی، کیفیت استنجاء، ص 31

العروه الوثقی، مع التعلیقات ج1، فصل فی الاستنجاء، ص143.

 

سوال:اگر ورق قرآن یا چیزی که احترام آن لازم است مثل تربت سیدالشهداء یا کاغذی که اسم خدا یا پیغمبر صلی الله علیه و آله وسلم یا امام علیه السلام بر آن نوشته شده در مستراح بیفتد وظیفه چیست؟

الف: بیرون آوردن و آب کشیدن آن اگر چه خرج داشته باشد واجب فوری است و اگر بیرون آوردن آن ممکن نباشد کسانی که مطلع هستند نباید استفاده کنند (بنابر فتوا یا احتیاط واجب)1 تا یقین کنند آن ورق پوسیده است.

ب: باید (بنا بر فتوا یا احتیاط واجب)2تا وقتی که یقین نکرده اند به کلی از بین نرفته از آن استفاده نکنند.

مشهور

1- آیت الله مکارم: در این حکم قائل به احتیاط واجب می‌باشند ولی فقهای دیگر بنا بر فتوا قائل به این حکم شده اند.

2-آیت الله سیستانی: اعلام به دیگران واجب نیست.

 

 

 

سوال:اگر پیش از تمام شدن وضو یا غسل جائی را که شسته، یا مسح کرده نجس شود، چه حکمی دارد؟

غسل و وضو هر دو صحیح است.

مشهور

 

احکام تیمم

سوال:چه چیزهایی در هنگام تیمم باید پاک باشند؟

چیزی که بر آن تیمم می‌شود و اعضای تیمم باید پاک باشد.

مشهور

 

سوال:آیا در تیمم پاک بودن پیشانی و کف دستها و پشت دستها لازم است؟

امام خمینی(ره)

بلی، باید آنها پاک باشند.

تحریر، ج1، واجبات تیمم، م2

آیت الله مکارم

بلی، بنابراحتیاط واجب آن‌ها نیز باید پاک باشند.

توضیح المسائل، م 653.

آیت الله سیستانی

خیر، در تیمم لازم نیست پاک باشند، اگر چه بهتر است.

توضیح المسائل، م 695.

 

 

مکان نمازگزار

سوال:آیا پاک بودن مکان نماز گزار هنگام نماز لازم است؟

الف: غیر سجده گاه: لازم نیست پاک باشد اگر چه احتیاط مستحب در پاک بودن آن است اما اگر نجس باشد نباید نجاست طوری باشد که موجب نجاسات لباس یا بدن نمازگزار باشد.

ب: سجده گاه: در حال اختیار و بدون اظطرار باید پاک باشد واگر نجس باشد نماز باطل است هر چند نجاست آن مسری نباشد.

مشهور

 

سوال:در بین نماز چیزی را که سجده بر آن صحیح است (مهر) نماز گزار از دست بدهد تکلیف چیست؟

امام خمینی(ره)

الف: در وسعت وقت نماز را بشکند (و پس از تهیه چیزی که به آن سجده کند از نو نمازش را بخواند)

ب: در تنگی وقت بر لباس پنبه ای یا کتانی سجده نماید، و اگر آن هم نباشد باید بر پشت دستش سجده نماید. و اگر هم قادر نیست بر معادن سجده نماید.

 

تحریر، جلد 1، مکان نمازگزار، مشکل سجده، م 14.

 

سوال:اگر انسان مهر خود را در محل نجس بگذارد یا آن که باطن یا سطح دیگر مهر نجس باشد اما سطح ظاهری مهر پاک باشد نمازش چه حکمی دارد؟

در طهارت موضع سجده، پاکی سطح ظاهر آن کافی است.

مشهور

 

سوال:اگر نماز گزار از روی علم و عمد و اختیار با لباس یا بدن نجس نماز بخواند آیا نمازش باطل است؟

 باطل است. مگر در مواردی که استثناء شده و بعدا خواهد آمد.

مشهور

 

سوال:اگر نماز گزار به خاطر جهل به شرط بودن، طهارت در لباس و بدن نمازگزار، با لباس یا بدن نجس نماز بخواند آیا نمازش باطل است؟

آیت الله سیستانی

چنانچه در فراگیری مسئله کوتاهی کرده است نمازش باطل می‌باشد.

العروه الوثقی، ج1، احکام نجاست، بخش الصلاه فی النجس

 

سوال:اگر کسی یقین دارد که بدن یالباسش نجس نیست و بعد از نماز بفهمد نمازش چه حکمی دارد؟

امام خمینی (ره)، آیت الله سیستانی و آیت الله مکارم

الف: قبلا پاک بوده و نجاست آن، جدید عارض شده است: نمازش صحیح است.

ب: قبلا نجس بوده ولی شخص آن را آب کشیده و یقین کرده که پاک شده است و بعد از نماز فهمیده که پاک نشده: نمازش صحیح است.

العروه الوثقی، ج1، احکام نجاست، بخش الصلاه فی النجس

استفتائات، ج1،م45، ص139

 

سوال:اگر فراموش کند که بدن یا لباسش نجس است و در بین نماز یا بعد از آن یادش بیاید، چه حکمی دارد؟

امام خمینی (ره)، آیت الله مکارم

باید نماز را دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا نماید.

العروه الوثقی، ج1، احکام نجاست، بخش الصلاه فی النجس

آیت الله سیستانی

چنانچه فراموشی او از روی اهمال و بی اعتنایی بوده، باید بنا براحتیاط لازم نماز را دوباره بخواند، و اگر وقت گذشته قضا نماید، ولی اگر در میان نماز یادش بیاید، در صورتی که آب کشیدن بدن یا لباس یا عوض کردن لباس یا بیرون آوردن آن، نماز را به همنمی‌زند، باید دربین نماز بدن یا لباس را آب بکشد یا لباس را عوض نماید یا اگر چیز دیگری عورت او را پوشانده، لباس را بیرون آورد، ولی چنانچه طوری باشد که اگر بدن یا لباس را آب بکشد یا لباس را عوض کند یا بیرون آورد، نماز به هم می‌خورد و اگر لباس را بیرون آورد برهنه می‌ماند، چنانچه وقت نماز وسعت دارد باید بنا براحتیاط لازم نماز را دوباره با لباس پاک بخواند و الا باید با همان لباس نجس نماز را تمام کند.

العروه الوثقی، ج1، احکام نجاست، بخش الصلاه فی النجس.

 

 

سوال:کسی که مشغول نماز است اگر در بین نماز ملتفت شود که بدن یا لباسش نجس شده و احتمال دهد که بعد از شروع در نماز نجس شده است، وظیفه اش چیست؟

الف: آب کشیدن بدن یا لباس و یا عوض کردن و بیرون آوردن لباس، صورت نماز را به همنمی‌زند و شخص هم می‌تواند لباس را بیرون آورد یا بدن یا لباس را تطهیر کند: باید بدن یا لباس را آب بکشد یا لباس را عوض کند، یا اگر چیز دیگری عورت او را پوشانده، لباس را بیرون آورد و نماز را تمام کند.

مشهور

امام خمینی(ره)

ب1: وسعت وقت ندارد: آب کشیدن بدن یا لباس و یا عوض کردن و بیرون آوردن لباس، صورت نماز را به هم می‌زند یا برای شخص امکان بیرون آوردن لباس نیست یا اگر لباس را بیرون آورد عورتش برهنه می‌ماند با همان لباس نماز صحیح است.

استفتائات، ج 1، س6، ص137.

آیت الله سیستانی

باید بنا بر احتیاط لازم نماز را دوباره با لباس پاک بخواند.

منهاج، ج1، کتاب الطهاره،م425.

امام خمینی (ره) و آیت الله مکارم

ب2: وسعت وقت دارد: باید نماز را بشکند و با بدن و لباس پاک نماز بخواند.

توضیح المسائل مراجع، ج1، م804 و 805 و 806.

 

سوال:در چه مواردی اگر بدن یا لباس نمازگزار نجس باشد، نماز او صحیح است؟

اول: آن که به واسطه زخم یا جراحت یا دملی که در بدن او است لباس یا بدنش به خون آلوده شده باشد.

دوم: آن که بدن یا لباس او به مقدار کمتر از درهم به خون آلوده باشد.

سوم: آن که لباس های کوچک او مانند جوراب و عرقچین نجس باشد.

چهارم: آن که چیز نجس همراه نماز گزار باشد.

پنجم: آن که ناچار باشد با بدن یا لباس نجس نماز بخواند.

ششم: آن که لباس زنی که پرستار بچه است نجس شده باشد.

سوال:اگر در بدن یا لباس نمازگزار خون زخم یا جراحت یا دمل باشد، آیا برای نماز تطهیر آنها لازم است؟

تا وقتی که زخم یا جراحت یا دمل خوب نشده است، چنانچه شرایط زیر موجود باشد شخص می‌تواند با آن خون نماز بخواند هر چند خون مذکور بیشتر از درهم باشد و با چرک یا زردآبه یا عرق های متعارف اطراف آن یا دوا و مرهمی که روی آن گذاشته اند یا مواد ضد عفونی کننده مخلوط شده باشد، اگر چه که مستحب است روزی یک مرتبه لباسش را تطهیر کند.

اما شرایط آن عبارتند از:

1-زخم و جراحت قابل توجه بوده و ثبات و استقرار داشته باشد و عرفا از زخم های جزئی محسوب نشود.

2-خون از زخم یا دمل و اطراف آن که عرفا تابع زخم یا دمل محسوب می‌شود، به جای دیگر سرایت نکرده باشد.

3-آب کشیدن بدن یا لباس یا عوض کردن لباس مشقت داشته باشد.

 

مشهور

 

 

سوال:خون کمتر از درهم که در نماز بخشیده شده است مقدارش تقریبا چه اندازه است؟

امام خمینی (ره)

و آیت الله مکارم

درهم (به نوع فتوا یا احتیاط واجب) به اندازه بند سر انگشت سبابه می‌شود.

تحریر، جلد1، نجاسات در نماز عفو شده، م 3

عروه الوثقی، مع التعلیقات، ج1، م3، الثانی، ص93

آیت الله سیستانی

بنا بر احتیاط واجب درهم باید به اندازه بند سر انگشت ابهام حساب شود.

منهاج، ج1، م449، ص148

 

سوال:اگر به خون بدن یا لباسی که مقدار آن خون از درهم کمتر است رطوبتی برسد نماز با آن چه حکمی دارد؟

الف: مجموع خون و رطوبتی که به آن رسیده به اندازه درهم یا بیشتر از آن است: نماز با آن باطل است.

مشهور

امام خمینی (ره)

 

ب: مجموع رطوبت و خون کمتر از درهم است:

1-رطوبت از حدود خون تجاوز کرده است:

نماز با آن باطل است .

2-رطوبت از حدود خون تجاوز نکرده است:

نماز خواندن با آن اشکال دارد مگر آن که رطوبت در خون مستهلک شود و از بین برود.

توضیح: شایان ذکر است که بطلان در این مساله یا بنا بر فتوا و یا بنا بر احتیاط واجب است مثلا مرحوم امام می‌فرمایند: نماز بنا بر احتیاط واجب باطل می‌باشد.

آیت الله سیستانی

نماز خواندن با آن اشکال ندارد.

ب: مجموع رطوبت و خون کمتر از درهم است:

1-   رطوبت از حدود خون تجاوز کرده است:

نماز با آن باطل است.

منهاج، ج1، م449، ص148.

آیت الله مکارم

ب: مجموع رطوبت و خون کمتر از درهم است:

رطوبت از حدود خون تجاوز کرده است:

نماز با آن باطل است.

توضیح: آیت الله مکارم می‌فرمایند: چنانچه رطوبت در خون مستهلک شده باشد بنا بر احتیاط واجب باطل است و الا بنا بر فتوا باطل است.

       
 

سوال:آیا استفراغ نجس است؟ آیا تفاوتی بین استفراغ بزرگسالان و اطفال هست؟

استفراغ همه انسان‌ها و همه حیوانات پاک است مگر استفراغ سگ و خوک و کافر غیر کتابی که استفراغ این سه نجس است.

مشهور و (استفتائات رهبری، س297، ص 57).

 

سوال:حکم ادرار و مدفوع از لحاظ طهارت و نجاست در موارد زیر چیست؟

ادرار و مدفوع انسان و هر حیوان حرام گوشتی که خون جهنده دارد مثل گربه و خرگوش نجس است.

در پرندگان حرام گوشت مثل کلاغ و عقاب اختلاف نظر است و بنا بر نظر حضرت امام نجس است.

مشهور

 

سوال:آیا بخار نجاست نجس کننده است؟

بخار نجس کننده نیست.

مشهور

 

سوال:آیا پوست های مختصر لب و جاهای دیگر بدن در صورت کنده شدن پاک هستند؟

آیت الله خامنه ای

پوست نازکی که خود به خود از دستها، لبها، پاها و سایر قسمت های بدن جدا می‌شود، محکوم به طهارت است.

استفتائات، س272، ص52.

امام خمینی(ره)

اگر موقع افتادنشان رسیده، اگرچه آنها را بکنند پاک است، ولی بنا بر احتیاط واجب باید از پوستی که موقع افتادنش نرسیده و آن را کنده اند اجتناب نمایند.

العروه الوثقی، ج1، فصل فی النجاسات الرابع من النجاسات، ص 96.

آیت الله سیستانی

 

اجزاء صغار و کوچک بدن که روح ندارند و به آسانی جدا می‌شوند، پاک هستند و اگر حیات داشته باشند، بنابر فتوی نجس هستند و اگر مشکوک باشند که روح دارند یا خیر، محکوم به پاکی و طهارت هستند و استصحاب حیات عنوان میته (مردار) را اثباتنمی‌کند.

استفتاء کتبی از ایشان

آیت الله مکارم

پاک است اما اگر آن را با فشار جدا کنند احتیاط واجب اجتناب است.

العروه الوثقی، ج1، فصل فی النجاسات الرابع من النجاسات، ص 96.

 

سوال: عرق جنب از حرامچه حکمی دارد؟

به نظر مشهور مراجع تقلید پاک است و نماز خواندن با لباسی که آلوده به آن عرق شده در صورتی که خشک شده و اثری از آن روی لباس نمانده صحیح است. اما اگر خشک نشده یا اثرش باقی است:

آیات عظام، امام، رهبری، مکارم: بنا بر احتیاط واجب نمی شود با آن نماز خواند.

آیت الله سیستانی: جایز است با آن نماز خواند.

توضیح المسائل مراجع، م116، اجوبة الاستفتاات، س270، عروة الوثقی،ج1،م3

 

 

سوال: تا چند واسطه بین شی نجس و پاک سبب نجس شدن شی پاک می شود؟

امام: واسطه سوم نجس است اما واسطه چهارم را نجس نمی کند

آیات عظام سیستانی و رهبری: واسطه سوم نجس می شود(رهبری بنا بر احتیاط واجب) اما واسطه چهارم را نجس نمی کند.

تحریر الوسیله، ج1، م9.

رساله جامع آیت الله سیستانی، م137، اجوبه الاستفتاات، س283.

 

 

سوال:حکم خون در موارد زیر چیست؟

خون انسان و هر حیوانی که خون جهنده دارد، یعنی حیوانی که اگر رگ آن را ببرند خون از آن جستن می‌کند نجس است.

مشهور

 

سوال:خون داخل تخم مرغ چه حکمی دارد؟

امام خمینی(ره) ،

آیت الله خامنه ای

آیت الله سیستانی

الف: از جهت پاکی و نجاست:

محکوم به طهارت است.

تحریر جلد 1، احکام نجاسات، الرابع م 6.

استفتائات، س269، ص51.

توضیح المسائل مراجع، ج1، م98.

استفتائات، س 269، ص51.

تحریر، ج1، نجاسات الرابع، م6.

توضیح المسائل، م 95، ص29.

آیت الله خامنه ای

ب: از جهت خوردن:

خوردن آن حرام است.

امام خمینی (ره)

و آیت الله سیستانی

ب: به احتیاط واجب باید از خوردن آن اجتناب کرد و اگر خون را با زرده تخم مرغ به هم بزنند که از بین برود، خوردن زرده هم مانعی ندارد.

آیت الله مکارم

الف: بنا براحتیاط واجب از تخم مرغی که ذره ای خون در آن است باید اجتناب کرد.

ب: خوردن آن حرام است اما کافی است خون موجود در تخم مرغ را بردارند و دور بریزند و بقیه پاک و حلال است اما اگر عمدا به هم بزنند تا مستهلک شود خوردن آن اشکال دارد.

توضیح المسائل جدید، م4.

 

سوال:خونی که از لای دندان‌ها می‌آید چنانچه با آب دهان مخلوط شود و از بین برود آیا پاک است؟

امام خمینی(ره)،

آیت الله خامنه ای،

آیت الله سیستانی

پاک است و اجتناب از آب دهان نیز لازم نیست.

تحریر جلد 1، احکام نجاسات، الرابع م 9

آیت الله خامنه ای: استفتائات ، اقتباس از س 286 ص 54.

توضیح المسائل، م 97، ص29.

آیت الله مکارم

پاک است و فرو بردن آب دهان نیز اشکال ندارد.ولی عمدا این کار را نکنند.

العروه الوثقی مع التعلیقات، ج1، نجاسات الخامس، م 13.

 

سوال:خونی که به واسطه کوبیده شدن زیر ناخن یا زیر پوست می‌میرد چه حکمی دارد؟

الف: عرفا به آن خوننمی‌گویند پاک است.

الف: مشهور

 

امام خمینی(ره)

 

ب: عرفا به آن خون می‌گویند در صورتی که ناخن یا پوست سوراخ شود به طوری که خون جزء ظاهر بدن حساب شود نجس است. و جهت وضو یا غسل:

1- بیرون آوردن خون و تطهیر محل مشقت ندارد باید برای وضو و غسل خون را بیرون آورند.

2- بیرون آوردن خون و تطهیر محل مشقت زیاد دارد باید اطراف آن را به طوریکه نجاست زیاد نشود، را بشویند و پارچه یا چیزی مثل پارچه، برآن بگذارند و روی آن دست‌تر بکشند.

ب: تحریر ج1، نجاسات، الرابع، م 10.

آیت الله سیستانی

باید تیمم نماید.

توضیح المسائل، م98، ص29.

آیت الله مکارم

باید برای وضو و غسل اطراف آن را شست و پارچه ای روی آن بگذارد و روی پارچه دست‌تر بکشد و احتیاطا تیمم هم بکند.

عروه مع التعلیقات، ج1، احکام جبایر، ص202.

       
 

سوال: جوش های غده مانندی که در جاهای مختلف بدن هست، که گاهی ازآن مایع قرمز رنگ خارج می‌شود ، آیا حکم خون را دارد؟

تشخیص اینکه خون هست یا نه با خود مکلف است و با علم به خون بودن، از حیث نجاست، اجتناب لازم است ولی اگر شک در خون بودن آن داشته باشد پاک است.

مشهور

 

سوال: آیا آب قلیلی که هنگام تطهیر مخرج ادرار و مدفوع از محل جدا می‌شودپاک است؟

چنانچه همه موارد زیر موجود باشد آب های ترشح شده پاک است.

اول: آب های ترشح شده بو یا رنگ یا مزه نجاست نگرفته باشند.

دوم: ذره های غائط در آب های ترشح شده نباشد.

سوم: نجاست دیگری مثل خون، با بول یا غائط بیرون نیامده باشد.

چهارم: نجاستی از خارج به ادرار یا مدفوع نرسیده باشد.

پنجم: بیشتر از مقدار معمول، نجاست به اطراف مخرج نرسیده باشد.

العروه الوثقی ج 1، فصل فی الماء المستعمل، م 2 و 8 و 10(مشهور)

 

احکام تخلی

سوال:حکم بول کردن در آب یا در زمین سخت و سوراخ جانوران و یا ایستاده بودن در هنگام بول چیست؟

همه این موارد مکروه است.

مشهور

 

سوال:آیا انسان می‌تواند در حال اختیار رو به قبله یا پشت به قبله ادرار و یا مدفوع کند؟

امام خمینی (ره)

آیت الله مکارم

 

در هنگام ادرار شکم و سینه و زانو و حتی عورت رو به قبله یا پشت به قبله، جایز نیست.

تحریر ج1، احکام تخلی م 5

العروه، مع التعلیقات، ج1، م14، ص140.

آیت الله سیستانی

بنا براحتیاط واجب جایز نیست.

العروه الوثقی ج1، فصل فی احکام تخلی، م 14.

 

سوال:تخلی در باغ یا ملک دیگران مثل مسافرخانه‌ها و هتل‌ها و پاساژها و رستورانهای بین راهی و مانند اینها برای کسانی که ساکن آن جاها نیستند چه حکمی دارد؟

چنانچه اجازه نداده اند حرام است مگر آنکه معمولا کسانی هم که ساکن آنجا نیستند از مکان استفاده می‌کنند و کسی منعنمی‌کند. طوری که انسان اطمینان بر عمومی بودن آن مکان می‌کند.

مشهور

 

احکام عبادات

وضو

سوال: اعضای وضو چند بار باید شسته شوند؟

تمام مراجع بار اول را واجب و بار سوم را حرام می دانند و

 بار دوم اختلافی است:

آیات عظام امام و رهبری: جایز است

آیت الله سیستانی: مستحب است

آیت الله مکارم: بنا بر احتیاز واجب بار دوم شسته نشود

توضیح المسائل مراجع، م248. اجوبة الاستفتاات، س102.

 

 

سوال: مقدار مسح پا را بیان کنید؟

عرض آن:

مشهور: به مقدار یک انگشت و احتیاط مستحب است که سه انگشت باشد و بهتر این است که با تمام کف دست روی پا را مسح کنیم.

طول آن:

شروع از نوک یکی از انگشتان پا است

پایان: آیات عظام، امام، مکارم: تا برآمدگی بکشند ولی احتیاط مستحب تا مفصل است.

آیات عظام سیستانی: بنا بر احتیاط واجب تا مفصل کشیده شود

رهبری: باید تا مفصل کشیده شود.

توضیح المسائل مراجع، م252 و 253. اجوبة الاستفتاات، س106.

 

 

 

سوال:حکم وضوی زن در مقابل نامحرم را بیان کنید؟

تعلیقات علی العروه، ج 1، شرایط الوضو، م 30

استفتاء از دفتر رهبری

در صورتی که مکان وضو منحصر به همین مکان باشد وضو باطل است در غیر اینصورت معصیت کرده لکن وضوی او صحیح است.

امام خمینی (ره)

آیت الله سیستانی

آیت الله خامنه ای

استفتائات، ج2، س82، ص53.

جایز نیست ولی اگر وضو بگیرد وضوی او باطلنمی‌شود.

آیت الله مکارم

سوال:اگر غیر از اعضاء وضو نجس باشد آیا وضو صحیح است؟

مشهور

وضو صحیح است. ولی اگر مخرج را از بول یا غائط تطهیر نکرده باشد اولی آن است که اول آن را تطهیر کند بعد وضو بگیرد.

آیا بر روی جوراب و کفش می‌شود مسح کرد؟

توضیح المسائل ص159 م259

توضیح المسائل، م277، ص 55.

باطل است ولی اگر به واسطه سرمای شدید یا ترس از دزد و درنده و مانند اینها نتواند کفش یا جوراب را بیرون آورد، مسح کردن برآنها اشکال ندارد.

امام خمینی (ره)

آیت الله مکارم

توضیح المسائل، م258، ص48.

باطل است ولی اگر به واسطه سرمای شدید یا ترس از دزد و درنده و مانند اینها نتواند کفش یا جوراب را بیرون آورد احتیاط واجب آن است مسح بر جوراب و کفش نموده و تیمم نیز بنماید.

آیت الله سیستانی

 

وضوی جبیره

سوال:معنای جبیره چیست؟

چیزی که با آن زخم و عضو شکسته را می‌بندند و همچنین دوایی که روی زخم و مانند آن می‌گذارند جبیره نام دارد.

سوال:آیا احکام جبیره در غیر زخم و جراحت و شکستگی هم جاری می‌شود؟

مشهور

خیر، اگر به دلیل دیگری غیر از این امور استعمال آب برای همه دست و صورت ضرر داشته باشد باید تیمم کند.

سوال:اگر در جای وضو زخمی باشد که خون آن بندنمی‌آید و آب برای آن ضرر ندارد تکلیف چیست؟

توضیح المسائل /م261

العروه، مع تعلیقات، احکام الجبائر، ج1، ص202

باید در آب کر یا جاری فرو ببرد و قدری فشار دهد که خون بند بیاید و بعد به نیت وضو از آب بیرون بیاورد (وضوی ارتماسی بگیرد).

امام خمینی(ره)

آیت الله مکارم

استفتائات، 138،ص27

واجب است جبیره ای را بر روی زخم بگذارد که خون از آن بیرون نیاید مثل نایلون.

آیت الله خامنه‌ای

توضیح المسائل مراجع، ج1، م279.

باید بعد از شستن اعضای صحیحه آن عضو، با رعایت ترتیب موضع زخم یا بریدگی را در آب کر یا جاری فرو ببرد و قدری فشار دهد که خون بند بیاید و انگشت خود را روی زخم یا بریدگی در زیر آب از بالا به پایین دست بکشد تا آب بر آن جاری شود سپس مواضع پایین‌تر از آن را بشوید وضو صحیح است.

آیت الله سیستانی

سوال:اگر در جای وضو یا غسل چیزی چسبیده که برداشتن آن ممکن نیست یا مشقت زیاد دارد مثل بعضی از چسب‌ها تکلیف چیست؟

امام خمینی (ره)

آیت الله مکارم

باید به دستور جبیره عمل کنند.

تحریر،ج1، احکام وضو جبیره، م/1

آیت الله سیستانی

باید تیمم کند مگر آنکه مانع در مواضع تیمم هم باشد که در این صورت باید جمع بین تیمم و وضوی جبیره نماید.

منهاج، ج1، م104، ص42.

آیت الله خامنه‌ای

باید اطراف آن را بشوید و احتیاط، آن است که اگر کشیدن دست‌تر برآن ضرر ندارد دست‌تر برآن بکشد.

استفتائات، س135، ص26

 

سوال:اگر جبیره روی تمام پا را گرفته باشد تکلیف چیست؟

امام خمینی(ره)

 

آیت الله سیستانی

 

آیت الله مکارم

باید روی جبیره مسح شود، ولی اگر مقداری از طرف انگشتان و مقداری از طرف بالای پا باز باشد باید جاهایی که باز است روی پا را، و جایی که جبیره است روی جبیره را با رعایت ترتیب مسح کند.

تحریر،ج1 احکام وضو جبیره، م/1.

منهاج، ج1، م5، ص42

العروه (المحشی)، ج1، کتاب الطهاره فصل فی احکام الجبائر م4-

آیت الله خامنه ای

اگرنمی‌تواند روی زخم محل مسح دست‌تر بکشد باید به جای وضو تیمم کند.

استفتائات، س136، ص27

 

سوال:آیا می‌توان روی جبیره چیز دیگری مثل پلاستیک و مانند آن گذاشت و روی آن را مسح کرد؟

حضرت امام خمینی(ره)

آیت الله مکارم

آیت الله سیستانی

آیت الله خامنه ای

اگر نیاز است (مثل آنکه جبیره نجس است) اشکالی ندارد در غیر آن جایز نیست مگر آنکه بعد از اضافه کردن عرفا جزء جبیره محسوب شود.

العروه (المحشی)ج1

کتاب الطهاره فصل فی احکام الجبائرم4

عروه مع التعلیقات، احکام الجبایر، ج1، ص202

منهاج، ج1، م105، ص43.

استفتائات، س 138، ص27.

 

سوال:اگر ندانیم که وظیفه ما تیمم است یا وضوی جبیره تکلیف چیست؟

 

امام خمینی(ره)

 

آیت الله مکارم

 

آیت الله سیستانی

بنا بر احتیاط واجب هر دو را به جا آورد.

العروه(المحشی،ج1، کتاب الطهاره، فصل فی احکام الجبائر، م4

عروه، مع التعلیقات، ج1، م2، ص204.

منهاج، ج1، م128، ص46.

 

احکام ورود معذورین به حرم مطهر(جنب و حائض)

1-صحن‌ها

عبور و توقف در کلیه صحنها جایز است به استثناء صحن مسجد گوهرشاد که توقف در آن جایز نیست ولی عبور چنانچه از یک در داخل و از در دیگر خارج شوند، مانعی ندارد.

مشهور

 

2-رواق ها

آیت الله خامنه ای آیت الله مکارم

آیت الله سیستانی

عبور و توقف در آنها جایز است.

استفتائات س 424، ص 86.

منهاج، ج1، عمل الخبابه، الفصل الثانی، الخامس.

امام خمینی (ره)

عبور جایز است و توقف به احتیاط واجب جایز نیست.

تحریر،ج1، احکام جنب، الثالث.

 

3-زیر گنبد طلا (اطراف ضریح مطهر)

توقف جایز نیست.

مشهور

امام خمینی (ره)

آیت الله سیستانی

آیت الله خامنه ای

عبور از آنجا جایز است.

استفتائات،س424

ص86

     
 

سوال: ورود به حسینیه، امام زادگان حایض، نفاس چه حکمی دارد؟

آیت الله خامنه‌ای

جایز است.

استفتائات، س 222، ص42.

 

حکم مستحاضه

مراجع عظام

داخل شدن در رواق‌ها و زیر گنبد اشکال ندارد.

العروه الوثقی جلد 1، ص 277، تحریر الوسیله، جلد 1، ص 107، مسئله 8

 

احکام نماز

سوال:آیا نماز در زمینهای وسیع دور از روستا جایز است؟

 

امام خمینی(ره)

آیت الله سیستانی

آیت الله مکارم

در زمین های بسیار وسیع که از توابع عرفی روستاهاست و معمولاً چراگاه حیوانات است، نماز خواندن، نشستن و خوابیدن در آن اشکال ندارد، اگر چه نارضایتی و ممانعت مالکین آشکار گردد.

توضیح المسائل (محشی-امام خمینی(ره))، ج1،م879.

العروه الوثقی(المحشی)، ج2، م17، فصل فی مکان المصلی.

توضیح المسائل، م865، ص137.

العروه، مکان مصلی، م17، ص481.

 

سوال:سجده بر چه چیزهایی صحیح است؟

باید بر زمین و چیزهای غیر خوراکی که از زمین می‌روید، مانند چوب و برگ درخت سجده کرد و بر سنگ های معدنی مانند سنگ مرمر و سنگ های سیاه اشکال ندارد.

مشهور

 

سوال:با فضیلت ترین چیزی که سجده بر آن صحیح است چیست؟

برای سجده بهتر از هر چیز، تربت حضرت سید الشهداء (ع) می‌باشد، بعد از آن خاک، بعد از خاک سنگ و بعد از سنگ گیاه است.

توضیح المسائل (محشی- امام خمینی)، ج1، ص587، م1082 (مشهور)

 

سوال:نماز خواندن در چه جاهایی مکروه است؟

حمام، زمین نمکزار، مقابل انسان، مقابل دری که باز است، مقابل آتش و چراغ، در آشپزخانه و هر جا که کوره آتش باشد، روبروی عکس و مجسمه، چیزی که روح دارد، مگر آن که بر روی آن پرده بکشند، در جایی که عکس باشد اگر چه روبروی نماز گزار نباشد، در اطاقی که جنب در آن باشد، مقابل قبر، روی قبر، بین دو قبر، در قبرستان.

توضیح المسائل (محشی- امام خمینی)، ج1،ص501، م898. (مشهور)

 

سوال:آیا نماز در جاده و خیابان جایز است؟

حضرت امام خمینی(ره)وآیت الله مکارم

و آیت الله سیستانی

اگر برای کسانی که عبور می‌کنند مزاحمت نباشد مکروه است و چنانچه مزاحمت باشد، حرام ولی نماز باطل نیست.

توضیح المسائل (محشی- امام خمینی)، ج1، ص501، م898.

 

سوال:اگر محل سجده از جای زانو بلندتر یا پایین‌تر باشد نماز صحیح است؟

جای پیشانی نمازگزار نباید از جای ایستادن او یا از جای زانوهای او بیش از چهار انگشت بسته، پست‌تر یا بلند‌تر باشد (به صورت فتوا یا احتیاط واجب).

توضیح المسائل (محشی- امام خمینی)، ج1، ص497، م ذیل م888.(مشهور)

 

سوال:حکم حاضر نشدن در نماز جماعت را بیان کنید.

حاضر نشدن در نماز جماعت از روی بی اعتنایی جایز نیست و سزاوار نیست که انسان بدون عذر نماز جماعت را ترک کند.

توضیح المسائل (محشی- امام خمینی)، ج1، ص768، م1401.(مشهور)

 

سوال:آیا نماز فرادی در اول وقت بهتر است یا نماز جماعت با تاخیر بهتر است؟

امام خمینی(ره)آیت الله سیستانی

آیت الله مکارم

مستحب است انسان صبر کند که نماز را به جماعت بخواند و نماز جماعت از نماز اول وقت که فرادی یعنی تنها خوانده شود بهتر است و نیز نماز جماعتی را که مختصر بخوانند از نماز فرادی که آن را طول بدهند بهتر می‌باشد.

توضیح المسائل (محشی- امام خمینی)، ج1، ص768، م ذیل م1402.

 

سوال:فردی که هنگام نماز جماعت به حرم می‌رسد وضو هم ندارد آیا می‌تواند با تیمم در نماز شرکت کند؟

امام خمینی(ره)

نماز جماعت از مستحبات موکد در تمام نمازهای واجب است. و دارای ثواب عظیمی می‌باشد.

 اما، وضو واجب است و با بودن آب تیمم باطل است.

تحریر، جلد 1، نماز جماعت.

 

سوال:فردی که هنگام نماز جماعت به حرم رسیده و میز و صندلی ندارد تکلیف او چیست؟

امام خمینی (ره)

الف: قدرت قیام ندارد، باید نشسته نماز بخواند.

ب: قدرت قیام دارد باید ایستاده نماز بخواند.

1-اگر می‌تواند رکوع کند باید رکوع کند.

2-اگر نتواند ایستاده رکوع کند باید ایستاده نماز بخواند سپس بنشیند و به طور نشسته رکوع کند.

3-اگر توانایی سجده و رکوع را ندارد باید ایستاده نماز بخواند و برای رکوع و سجده اشاره نماید.

4-اگر توانایی نشستن را دارد اشاره اش برای سجده در حال نشستن باشد. بلکه احتیاطا در صورت امکان، چیزی را که سجده بر آن صحیح است بر پیشانی بگذارد.

تحریر جلد 1، قیام، مسئله 4 و 5و 6.

 

سوال:آیا به امام جماعتی که با تیمم یا وضوی جبیره یا لباس نجس نماز می‌خواند می‌شود اقتدا کرد؟

امام خمینی(ره)

آیت الله سیستانی

آیت الله مکارم

الف: اگر عذر امام جماعت، تیمم یا وضوی جبیره ای است: می شود به او اقتداد کرد.

ب: و اگر عذر او، لباس نجس است:

بنابراحتیاط واجب نباید به او اقتدا کرد(حضرت امام خمینی(ره)).

میشود به او اقتدا کرد(آیت الله سیستانی).

توضیح المسائل (محشی- امام خمینی(ره)، ج1، م1457.

 

 

نماز مسافر

سوال:مسافر هنگام ترک کردن وطن، چه مقدار از وطن که دور شود نمازش شکسته می‌شود؟

امام خمینی(ره)

به حدی که نه صدای اذان شهر را بشنود و نه دیوارهای شهر را ببیند (خفای اذان و جدران).

تحریرالوسیله، ج1، نماز مسافر ثامنها.

آیت الله خامنه ای

بنابر احتیاط مستحب، هم اذان شهر را نشنویم و هم دیوار شهر را نبینیم. البته نشنیدن اذان شهر، برای تعیین حد ترخص کافی است.

خامنه‌ای، أجوبه الاستفتائات، سؤال676.

آیت الله سیستانی

نشنیدن صدای اذان و ندیدن دیوار یا مردم، باید با هم باشد. در غیر این صورت، باید نمازمان را شکسته بخوانیم. مردم شهر، ما را نبینند. حتی آن‌ها که در خارج شهر و در حومه شهر هستند، نتوانند ما را ببینند. نشانه آن هم این است که ما اهل شهر را نبینیم.

منهاج، ج1، صلوه للمسافر، السابع، ص297.

سیستانی، توضیح المسائل، شرط هشتم.

 

آیت الله مکارم

یکی از دو نشانه کافی است، به شرطی که یقین نداشته باشیم نشانه دیگر نیست. وگرنه، باید احتیاط کنیم.

مکارم، توضیح المسائل، مسئله1155.

 

سوال:حکم سفر زن بی اجازه شوهر چیست؟

گناه است و زن باید نمازش را کامل بخواند اگر این سفر باعث نشوز باشد.

مشهور

آیت الله مکارم

آیت الله سیستانی

آیت الله خامنه ای

 

گناه است و زن باید

بنابر احتیاط واجب، نمازش را کامل بخواند.

العروه مع التعلیقات، صلوه المسافر، الخامص فی الشروط، ج 1، ص 782.

توضیح المسائل، م2378، ص350.

       
 

اجازه پدر و مادر

سوال:حکم سفر فرزند بی اجازه والدین چیست؟

امام خمینی(ره)

آیت الله سیستانی

آیت الله مکارم

اگر او را از سفر نهی کرده باشند، و باعث اذیت و ازار ایشان باشد، باید نمازش را کامل بخواند.

العروه الوثقی، صلاه المسافر، الخامس من الشروط.

حاشیه العروه الوثقی، ج2، ص515.

 العروه مع التعلیقات، صلوه المسافر، الخامس فی الشروط، ج 1، ص 782.

 

سوال:کسی که شغلش سفر است مثل راننده اگر برای زیارت سفر کند نمازش تمام است یا شکسته؟

نمازش را باید شکسته بخواند.

مشهور

آیت الله سیستانی

اگر مردم او را بشناسند که زیاد به سفر می‌رود (کثیر السفر)، باید نمازش را کامل بخواند.

منهاج الصالحین مسئله912.

     
 

سوال:کثیر السفر کسی است که زیاد به سفر می‌رود. این سفر، یا شغلی و تحصیلی است یا غیر شغلی. نظر مراجع در این باره چگونه است؟

امام خمینی(ره)

کثیر السفر با مسافر فرقی ندارد و در حکم مسافر است و نمازش شکسته است.

امام، استفتائات، ج1، ص246، سؤال376.

آیت الله خامنه ای

سفر فقط باید شغلی باشد.

اجوبه الاستفتائات، ص129، سؤال 642 و652؛ جزوه

آیت الله سیستانی

هر کس به هر دلیلی بسیار سفر برود، چه شغلی و تحصیلی و چه تفریحی و زیارتی، نمازش کامل است.

سیستانی، توضیحالمسائل،مسئله1294.

آیت الله مکارم

چه سفر شغلی و چه تفریحی و چه کاری، نماز کثیر السفر کامل است. این در صورتی است که هر سه، کار اصلی او محسوب شود.

مکارم، پیک احکام، ش16، سؤال14.

 

سوال: نجس کردن زمین و سقف و بام و دیوار مسجد و حرمچه حکمی دارد؟

الف:زمین وسقف وبام طرف داخل دیوار: نجس کردن آنها حرام است و در صورت نجس شدن واجب است تطهیر شود.

مشهور

امام خمینی(ره)

ب: طرف بیرون دیوار مسجد:

احتیاط واجب طرف بیرون را هم نجس نکنند واگر نجس شود نجاستش را برطرف نمایند.

تحریر، ج1، احکام نجاسات، م/1.

آیت الله سیستانی

اگر نجس کردن طرف بیرون دیوار موجب هتک مسجد باشد البته حرام است و بر طرف کردن آن مقداری که رافع هتک باشد، لازم است و در صورت عدم هتک احتیاط مستحب آن است، که نجس نکند و در صورت نجس شدن لازم نیست نجاستش را بر طرف نمایند.

توضیح المسائل، م886، ص139.

آیت الله مکارم

احتیاط واجب آن است که طرف بیرون دیوار مسجد را هم نجس نکنند.

عروه مع التعلیقات، احکام النجاسه، م2، ص78.

 

سوال:اگر جایی از مسجد نجس شود، بر چه کسی تطهیر آن واجب است؟

امام خمینی(ره)

آیت الله مکارم

آیت الله سیستانی

بر همه کسانی که متوجه نجاست شده اند لازم است که به طور واجب کفایی نجاست را بر طرف کنند، یعنی اگر یک یا چند نفر اقدام به تطهیر کنند از دیگران ساقط می‌شود وگرنه همه آنها گناهکارند و کسی که مسجد را نجس کرده در این حکم با دیگران تفاوتی ندارد.

تحریر، ج1، احکام نجاسات، م/1

عروه، مع التعلیقات، ج1، م3، ص79.

توضیح المسائل، م886، ص139.

 

سوال:اگر جایی از مسجد نجس شود، آیا تطهیر آن واجب فوری است؟

بلی، واجب فوری است.

مشهور

 

سوال:اگر شخص نتواند مسجد را تطهیر نماید مثل این که مسافر و در حال عبور باشد، یا کمک لازم داشته باشد و پیدا نکند، در این جا تطهیر مسجد بر او واجب نیست ،ولی آیا اطلاع دادن به کسی که می‌تواند تطهیر کند بر او واجب است؟

امام خمینی(ره)

و آیت الله مکارم

الف: باقی گذاشتن نجاست موجب بی احترامی به مسجد میباشد:

بنا بر احتیاط واجب، باید به کسی که می‌تواند تطهیر کند اطلاع دهد.

ب: باقی گذاشتن نجاست موجب بی احترامی به مسجدنمی‌باشد، اطلاع دادن واجب نیست.

تحریر، ج1، احکام نجاسات، م/1.

العروه مع التعلیقات، احکام نجاسه، م19، ص83.

آیت الله سیستانی

الف:چنانچه بداند یا احتمال عقلایی بدهد که اگر به دیگری اطلاع دهد این کار انجام می‌گیرد بنا بر احتیاط واجب باید به او اطلاع دهد.

ب: باقی گذاشتن نجاست موجب بی احترامی به مسجدنمی‌باشد: اطلاع دادن واجب نیست.

منهاج، کتاب الطهاره، م438.

توضیح المسائل، م888، ص140.

 

سوال:نماز تحیت یعنی چه و در چه جاهایی مستحب است؟

وقتی انسان وارد مسجد می‌شود، مستحب است دو رکعت نماز به قصد تحیت و احترام مسجد بخواند و اگر نماز واجب یا مستحب دیگری هم بخواند کافی است.

مشهور

 

سوال:حکم خوابیدن در مسجد چیست؟

مکروه است.

مشهور

 

سوال:حکم نجس کردن حرم پیغمبر صلی الله وعلیه و آله و سلمو حرم امامان علیه السلام چیست؟

حرام است.

مشهور

 

آیت الله سیستانی

شایان ذکر است که مراد از حرم در این مسأله، روضه منوره است یعنی محوطه ای که ضریح مقدس و قبر مطهر در آن قرار دارد و اما حرمت نجس کردن یا وجوب تطهیر سایر رواقها یا صحن‌ها که مسجد نباشد در صورتی است که موجب بی احترامی و هتک باشد.

منهاج الصالحین، کتاب طهارت، م442، ج1، ص147

       
 

سوال:نجس کردن حسینیه اشکال دارد و اگر نجس شد فوری باید تطهیر کرد یا نه؟

امام خمینی(ره)

آیت الله سیستانی

آیت الله مکارم

آیت الله خامنه ای

حسینیه، حکم مسجد را ندارد ولی نجس کردن آن اگر موجب هتک حرمت گردد جایز نیست.

تحریر، ج1، احکام نجاسات، م1. منهاج، ج1، م422،ص147

العروه، احکام نجاسه، م20، ص83.

استفتائات، س427، ص87.

 

احکام نگاه و پوشش و ارتباط با نا محرم

پوشش در نماز

سوال:آیا نماز خواندن زنها بدون چادر صحیح است؟

امام خمینی(ره)

آیت الله سیستانی

آیت الله مکارم

آیت الله خامنه ای

نماز صحیح است در صورتیکه در تمام حالات نماز جاهایی که باید پوشاند، پوشیده باشد.

تحریر، ج1، لباس نمازگزار، م4 و استفتائات، ج3، س10، ص249.

منهاج، ج1، لباس المصلی، ف1، م518، ص174.

استفتائات، س437، ص89.

 

سوال:نماز خواندن با دستکش و کفش چه حکمی دارد؟

آیت الله مکارم

اگر کفش مانع رسیدن سر انگشت پا به زمین نشود اشکال ندارد.

نماز خواندن با دستکش اشکال ندارد.

مکارم، استفتائات جدید، ج3، ص69، س189.

 

پوشیدن لباس جنس مخالف

سوال:پوشیدن لباس مختص مردان برای زنان و بالعکس در نماز چه حکمی دارد؟

امام خمینی (ره)

احتیاط واجب آن است که مرد لباس زنانه و زن لباس مردانه نپوشد.

تحریر، ج1، م17، ص132.

آیت الله خامنه ای

پوشیدن لباس مختص مرد برای زن حرام است علی الاحوط.

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات

آیت الله سیستانی

حرام نیست ولی بنا بر احتیاط واجب جایز نیست مرد خود را به هیئت و زی زن در آورد و همچنین به عکس.

مسائل المنتخبه، م251، ص128.

 

سوال:حکم پوشیدن لباس مختص مردان برای زنان و بالعکس چیست؟

امام خمینی(ره) آیت الله مکارم

نماز خواندن با لباس مختص اشکال ندارد.

توضیح المسائل ، م846.

العروه، ج1، ساتر المصلی، م42، ص429.

العروه الوثقی مع التعلیقات، ج1، م 42، ص467 و 468.

آیت الله سیستانی

نماز خواندن با لباس مختص باطل نیست.

العروه الوثقی مع تعلیقه، ج2، م42، ص56.

آیت الله خامنه ای

اگر چه زن و مردنمی‌توانند لباس مختص یکدیگر را به گونه ای بپوشند که زی آنها قرار گیرد ولی در هر حال پوشش آن موجب بطلان نمازنمی‌شود.

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات.

آیت الله مکارم

احتیاط آن است نپوشد،  ولی پوشیدن لباس مختص زنان توسط مردان و بالعکس در منزل اگر مفسده خاصی بر آن مترتبنمی‌شود اشکال ندارد.

استفتائات جدید، ج2، س159، ص78.

 

پوشش زنان در مقابل مردان نامحرم

سوال:زنها باید چه مقدار از بدن خود را در مقابل نا محرم بپوشانند؟

لازم است تمام بدن (غیر از وجه وکفین) و موی سر خود را از نامحرم بپوشانند.

مشهور

 

سوال:آیا پوشاندن زیر چانه از نا محرم بر زنها لازم است؟

آری باید پوشانده شود.

مشهور

 

سوال:آیا پوشاندن روی پا بر زنها در مقابل نا محرم لازم است؟

بله، باید بپوشانند.

مشهور

 

آیت الله مکارم

بهتر است بپوشانند در صورت منشا فساد باید بپوشاند.

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سؤالات جامعه الزهراء (س)

       
 

سوال:پوشیدن لباسهایی که حجم بدن در آنها پیداست در مقابل نا محرم چه حکمی دارد؟

امام خمینی(ره)

لباس های تنگ و چسبان به نحوی باشد که جلب نظر و توجه اجنبی نماید و موجب مفسده شود، باید از نامحرم بپوشاند.

استفتائات،ج3، ص255، س27 (نظر ایشان در رابطه به حجم پا با وجود ضخامت جوراب در این سوال بیان شده است).

آیت الله خامنه ای

اگر پوشیدن آن به نحوی باشد که مهیج باشد و زینت محسوب شود و مفسده به بار آورد باید از نامحرم بپوشاند.

استفتائات جدید، ج1، ص235، س819.

آیت الله مکارم

پوشیدن لباسهای تنگ و چسبان اشکال دارد.

توضیح المسائل، ص402، م2090.

استفتائات

 

احکام شنیدن و شنواندن صدا به نا محرم

سوال:حکم صحبت کردن و خندیدن زنها در حضور نا محرم با صدای بلند چیست؟

حضرت امام خمینی(ره)

الف: اگر مفسده ندارد اشکال ندارد.

استفتائات، ج3، س52، ص271.

آیت الله خامنه ای

ب: چنانچه مفسده ای بر آن مرتب باشد جایز نیست.

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات.

آیت الله سیستانی

ب: فی نفسه حرام نیست.

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات.

آیت الله مکارم

ب: حرام نیست مگر اینکه منشاء مفسده خاصی گردد.

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات.

 

سوال:حکم دعا خواندن ذکر مصیبت و مداحی زنان با توجه به اینکه نا محرم صدای آنها را بشنود چیست؟

امام خمینی(ره)

اگر مفسده دارد جایز نیست.

استفتائات، 1382، ج3، ص274، با استفاده از س65.

آیت الله خامنه ای

اگر موجب ریبه و فساد است و جلب توجه نامحرم می‌کند جایز نیست.

استفتائات موجود در واحد پاسخ سوالات.

آیت الله سیستانی

اگر موجب لذت شهوانی نباشد و خوف ابتلا به گناه نباشد اشکال ندارد.

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات.

آیت الله مکارم

جایز نیست.

استفتائات جدید، ج1، س811، ص233.

 

سوال:حکم شنیدن صدای زنان نا محرم چیست؟

آیت الله خامنه ای

چنانچه مفسده ای بر آن مرتب باشد جایز نیست.

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات.

آیت الله سیستانی

فی نفسه حرام نیست.

استفتائات موجود در واحد پاسخ به سوالات

آیت الله مکارم

اگر همراه با لذت و ریبه نباشد و فتنه و مفسده خاصی نباشد، اشکال ندارد.

استفتائات جدید، ج1، ص233،س811.

 

سوال:حکم صحبت کردن زن با مرد نا محرم چیست؟

امام خمینی(ره)

گفتگو با نامحرم اگر موجب فساد نباشد اشکال ندارد.

امام، استفتائات، ج3، س6، ص274.

 

سوال:حکم آمپول زدن نبض گرفتن و یا فشار خون و .... به وسیله نا محرم چیست؟

امام خمینی(ره)

در مقام ضرورت اگر موارد مذکور بدون لمس و نظر ممکن باشد، لمس و نظر مطلقا جایز نیست.

استفتائات، ج3، س70،ص275.

آیت الله خامنه ای

و آیت الله سیستانی

و آیت الله مکارم

در مقام ضرورت و معالجه جایز است و در غیر این صورت جایز نیست.

مقام معظم رهبری، اجوبه الاستفتائات،ص287.

 

سوال:در چه صورت برای زنها مراجعه به پزشک غیر مماثل جایز است؟

آیت الله خامنه ای

در صورتی‌که مراجعه به پزشک زن حاذق و متخصص، غیر ممکن و یا خیلی سخت باشد.

اجوبه الاستفتائات، س1303، ص288.

آیت الله مکارم

در صورتی که پزشک هم جنس به قدر کافی وجود داشته باشد و احساس ضرورتی به غیر هم جنس نشود، به غیر هم جنس در جای که مستلزم نظر و لمس حرام است، جایز نیست.

استفتائات جدید، 1384، ج2، ص 597و 598، با استفاده از س1723 و 1730 و ص600، س 1737.

آیت الله سیستانی

اگر مستلزم نگاه یا لمس حرام است با بودن متخص زن جایز نیست، مگر اینکه به متخصص زن در انجام صحیح کار اعتماد نباشد.

فقه برای غرب‌نشینان،1382

 با استفاده از م360، ص247.

 

سوال:مراجعه زن به پزشک مرد یا رادیولوژی، سونوگرافی، تزریقات و جراحی زنان توسط مردان با وجود پزشک زن چه حکمی دارد؟

امام خمینی (ره)

اگر ضرورت دارد ، ولی بدون ضرورت با وجود دکتر زن به مرد مراجعه نکنند.

استفتائات، 1382، ج3، س84، ص279.

آیت الله خامنه ای

اگر معاینه و درمان منوط به نظر و لمس حرام باشد جایز نیست مگر در صورتیکه مراجعه به پزشک حاذق و متخصص، غیر ممکن باشد.

اجوبه الاستفتائات، س1303، ص288.

آیت الله سیستانی

اگر مستلزم نگاه یا لمس حرام است با بودن متخصص جایز نیست مگر اینکه به متخصص زن در انجام صحیح کار اعتماد نباشد.

فقه برای غرب نشینان، 1382، ص247، با استفاده از م 260.

آیت الله مکارم

در صورتی که پزشک هم جنس به قدر کافی وجود داشته باشد و احساس ضرورتی به غیر هم جنس نشود، به غیر هم جنس در جای که مستلزم نظر و لمس حرام است، جایز نیست.

استفتائات جدید، 1384، ج2، با استفاده از س1723 و 1730، ص597 و 598 و س 1737، ص600.

 

سوال:حکم نگاه زن به وجه کفین مرد نامحرم چیست؟

با قصد لذت حرام است اما بدون قصد لذت جایز است.

مشهور

 

سوال: حکم نگاه به مواضعی که مردان معمولا می‌پوشانند (مانند سینه، ساق پا، بازو و ....) چیست؟

امام خمینی(ره)

و آیت الله مکارم

حتی بدون قصد لذت حرام است.

استفتائات، ج4، ص165، س5159.

جامع الاحکام، ج2، س1711، ص172.

 

آیت الله سیستانی

 

بدون قصد لذت بنابراحتیاط واجب حرام است.

منهاج، ج3، ص295.

 

سوال: استفاده از زیور آلات طلا مانند زنجیر، انگشتر، حلقه و ساعت مچی برای مردان در حال نماز چه حکمی دارد؟

الف: اگر عمدا با زیور الات طلا نماز بخواند، نمازش باطل است.

ب:اگر از روی جهل و فراموشی و ندانستن مسئله با زیور آلات طلا نماز بخواند نمازش صحیح است.

مشهور

 

 

نافله های یومیه

سوال: آیا در سفر می‌شود نافله‌ها را به جا آورد؟

نافله ظهر و عصر را در سفر نباید خواند ولی نافله عشا را به نیت این که شاید مطلوب خداوند باشد می‌تواند به جا آورد.

مشهور

 

سوال: وقت نماز شب را برای مسافر و غیر مسافر بیان کنید؟

از نصف شب است تا اذان صبح و بهتر است نزدیک اذان صبح خوانده شود.

مسافر و کسی که برای او سخت است که نافله شب را بعد از نصف شب بخواند می‌تواند آن را در اول شب و قبل از نیمه شب بجا آورد.

مشهور

آیت الله سیستانی

وقت نافله شب بنابر مشهور نصف شب است و این اگرچه احوط و بهتر است، ولی بعید نیست از اول شب باشد و تا اذان صبح وقتش ادامه دارد و بهتر آن است نزدیک اذان صبح خوانده شود.

توضیح المسائل محشی، امام خمینی، ج1، م767، ص427.

     
 

سوال: آیا نماز مستحبی را می‌شود در حال راه رفتن و سواری خواند؟

بله. اگر انسان در این دو حال نماز مستحبی بخواند لازم نیست رو به قبله باشد.

مشهور

 

نذر و عهد

سوال:آیا در منعقد شدن نذر شرط است صیغه خوانده شود یا تصمیم و نیت قلبی کفایت می‌کند؟

امام خمینی (ره)

آیت الله سیستانی

باید صیغه خوانده شود و لازم نیست آن را به عربی بخوانند، پس اگر بگوید، چنانچه مریض من خوب شود برای خدا بر من است که ده تومان به فقیر بدهم نذر او صحیح است.

توضیح المسائل محشی، امام خمینی، ج2، م2641.

 

سوال:صیغه نذر چیست و چگونه خوانده می‌شود؟

صیغه نذر عبارت است از (لله علی) یعنی برای خدا بر من است) به هر زبانی که باشد.

مشهور

 

سوال:اگر کسی نذر کند به زیارت امام حسین علیه السلام برود، آیا می‌تواند عوض آن کار دیگری انجام دهد، مثلا به زیارت امام رضا علیه السلام برود؟

کافی نیست و اگر به واسطه عذری نتواند آن امام علیه السلام را زیارت کند چیزی بر او واجب نیست.

مشهور

 

آیا می‌توان عمل به نذر را تغییر داد؟

باید همان طور که نذر کرده به جا آورد پس اگر نذر کند که روز اول ماه صدقه بدهد، یا روزه بگیرد، (یا نماز اول ماه بخواند) چنانچه قبل از آن روز یا بعد از آن به جا آورد کفایتنمی‌کند. و نیز اگر نذر کند که وقتی مریض او خوب شد صدقه بدهد، چنانچه پیش از آن خوب شود صدقه را بدهد کافی نیست.

مشهور

 

سوال: آیا عهد هم حکم نذر را دارد؟

هر گاه با خدا عهد کند که اگر به حاجت شرعی خود برسد کار خیری را انجام دهد، بعد از آن که حاجتش برآورده شد باید آن کار را انجام دهد و نیز اگر بدون آن که حاجتی داشته باشد عهد کند که عمل خیری را انجام دهد آن عمل بر او واجب می‌شود و در عهد هم مثل نذر باید صیغه خوانده شود مثلا بگوید با خدا عهد کردم چنین کنم.

مشهور

 

لقطه

بر انسان لازم نیست مالی را که پیدا شده بردارد بلکه برداشتن شیئی که پیدا شده مثل پول، کفش، طلا و گوشی کراهت دارد. (آیت الله سیستانی: کراهت در جایی است که احتمال اینکه صاحب دنبال آن بیاید باشد، منهاج الصالحین، ج2، م766). و چنانچه برداشت اگر نشانه‌ای نداشته باشد که به واسطه آن صاحبش معلوم شود احتیاط است (احتیاط واجب یا مستحب) با اجازه مجتهد، آن را از طرف صاحبش صدقه بدهد.

اگر نشانه ای دارد که به واسطه آن می‌تواند صاحبش را پیدا کند و ارزش آن حدود 5/2 گرم نقره یا بیشتر باشد باید تا یک سال اعلام کند خصوصا هفته های اول بیشتر اطلاع رسانی کند به این صورت که هفته اول هر روز و بعد هفته یکبار و نباید سهل انگاری کند و چنانچه در جایی پیدا کند که معلوم است صاحبش پیدانمی‌شود، بنا بر احتیاط در همان روز با اجازه مجتهد آن را از طرف صاحبش صدقه بدهد.(تحریر، ج2، القطه غیر الحیوان، م9).

حق الماره(رهگذر)

سوال:آیا می‌توان از باغ های مردم بدون اجازه استفاده کرد؟

آیت الله مکارم

در صورتی که باغ محصور نباشد، یا شاخه هایش بیرون آمده باشد، و به قصد عبور از آن راه برود نه به قصد باغ و چیدن میو، و موجب افساد نشود، در این صورت استفاده به مقدار نیاز خوردن (نه بردن) اشکالی ندارد و در صورت عدم رضایت احتیاط واجب اجتناب است.

الفتاوی الجدیده، ج1، س1577

 

حق الناس

سوال:اگر در اثر روشن کردن آتش به محصول مردم خسارتی وارد شود آیا ضامن است؟

آیت الله صافی

ضامن خسارت حاصله از آتش سوزی مذکور است و در نزاع موضوعی مرافعه شرعیه لازم است.

جامع الاحکام(صافی)، ج 1، ص 369، س 1233.

 

 

سوال:شرکت در جمعی که گمان می‌رود با ریا عزاداری می‌کنند، چگونه است؟

آیت الله بهجت

شما خودتان سعی کنید که عملتان با اخلاص باشد.

استفتائات (آیت الله بهجت)، ج 4، ص 540

 

سوال:نظر حضرتعالی در مورد اینکه در بعضی از مجالس و سینه‌زنی، نام مقدّس اهل بیت(علیهم السلام) خیلی عادی و عامیانه بر زبان‌ها جاری می‌شود، چیست؟

آیت الله بهجت

تا حدی که موجب هتک نباشد، مانعی ندارد.

استفتائات (آیت الله بهجت)، ج 4،ص 540

 

سوال:حکم ادامه حرکت دسته‌های عزاداری در شبهای محرم تا نصف شب همراه با استفاده از طبل و نی چیست؟

مقام معظم رهبری

به راه انداختن دسته‌های عزاداری امر بسیار پسندیده و مطلوبی است و از بزرگترین اعمالی است که انسان را به خداوند نزدیک می‌کند، ولی باید از هر عملی که باعث اذیّت دیگران می‌شود و یا فی‌نفسه از نظر شرعی حرام است، پرهیز کرد.

 

مقام معظم رهبری أجوبه الاستفتائات س 1448

 

 

سوال:آیا برپا کردن مجلس جشن میلاد ائمه (علیهم السلام)یا مجلس عزاداری و یا میهمانی کردن، بدون اذن شوهر و بی‌رضایت او جایز است؟

 

آیت الله فاضل

 

جایز نیست. و دعوت افراد بیگانه و اجازه ورود در منزل شوهر، بدون اذن جایز نیست. مگر احراز رضایت شود.

جامع المسائل (فارسي- آيت الله فاضل)، ج 1، ص  584 ، س 2182

 

سوال:آیا پوشیدن پیراهن سفید در ماه محرم مورد اشکال است؟

 

آیت الله صافی

 

اگر به قصد اعراض از عزداری سیدالشهداء(عليهم السلام) نباشد اشکال ندارد.

جامع الأحكام (صافي)، ج 2، ص 131، س 1592

 

سوال:آیا پوشیدن لباس سیاه در ایام سوگواری و سالروز شهادت معصومین (عليهم السلام)کراهت دارد؟

اجماع

مستحب و کار پسندیده‌ای است.

استفتائات آيت الله تبريزي، س 2014/ آيت الله بهجت ، استفتائات، س 1828/ آيت الله نوري استفتائات س 602/ جامع الأحكام (آيت الله صافي)، ج 2، ص 131 س 1590

 

سوال:در مجالس زنانه عزاداری، زنان مداحی و سخنرانی می‌کنند، و صدای آنها با بلندگو به گوش مردان رهگذر می‌رسد، آیا این عمل جایز است؟

 

مقام معظم رهبری

 

اگر خوف مفسده باشد باید از آن اجتناب شود.

أجوبه الاستفتائات س 1458

آیت الله فاضل

اگر در معرض ریبه و التذاذ نباشد حرام نیست.خداوند متعال مي‌فرمايد: «فَسْئَلوهُنَّ مِنْ وَراءِ حجابٍ» خوب است كه مجالس زنانه خصوصاً در رابطه با عزاداري و مداحي اهلبيت (عليهم السلام) طوري باشد كه كاملاً مراعات عفت بشود.

جامع المسائل (فارسي- آيت الله فاضل)، ج 584، سؤال 2183

 

آیت الله صافی

 

در صورتی که نامحرم صدای آنها را نشنود مانعی ندارد.

جامع الاحكام (صافي)، ج 2، ص: 130 س 1589:

 

غلو در مرثیه خوانی

آیت الله صافی

باید از بهترین مدایح که مشتمل بر مضامین صحیح و اقتباس از آیات و احادیث و نکات شعری ادیبانه و دور از غلو است، استفاده شود.

جامع الاحكام (صافي)، ج 2، ص 128، س 1578

آیت الله بهجت

این کارها خلاف احتیاط است، بلکه اگر به طوری باشد که اهانت به آن ذوات مقدسه(عليهم السلام) باشد، به عنوان ثانوی حرام قطعی است.

 

استفتائات (آيت الله بهجت)، ج 4، ص 542

 

 

سوال:سرودن و خواندن شعرهایی که در آن از الفاظی نامناسب استفاده شده، و الفاظ مذکور را به ساحت مقدّس ائمه اطهار علیهم السلامو خودشان نسبت می‌دهند چه حکمی دارد؟

آیت الله مکارم

از افضل قربات است، و سرودن و خواندن اشعاری که حاکی از مظلومیت و زحمات و فداکاری آن حضرات نماید کار بسیار خوبی است؛ ولی باید از هر گونه کاری که باعث هتک حرمت آن بزرگواران می‌شود، و موجب وهن مذهب در نظر دیگران می‌گردد، پرهیز گردد.

استفتائات جديد (مكارم)، ج 3، ص 178 سؤال 506

 

سوال:برخی مدّاحان گاهی  در مقام خضوع و خشوع خود را تشبیه به حیوانات- مانند سگ- می‌کنند یا حتی گاهی صدای آنها را درمی‌آورند. این کارها از لحاظ شرع چه حکمی دارد؟

آیت الله بهجت

این کارها خلاف احتیاط است، بلکه اگر به طوری باشد که اهانت به آن ذواتمقدسه(عليهم السلام) باشد، به عنوان ثانوی حرام قطعی است.

استفتائات (آيت الله بهجت)، ج 4، ص 542 س 6396.

 

سوال:الف: سرودن و خواندن شعرهايي كه در آن از الفاظي نامناسب (مثل سگ و الاغ و رقاص و مانند آن) استفاده شده و الفاظ مذكور را به ساحت مقدس ائمه اطهار(عليهم السلام)و خودشان نسبت مي‌دهند چه حكمي دارد؟

ب: آيا تقليد صداي سگ يا الاغ يا كبوتر در موقع سينه زدن، جهت اظهار عجز درمقابل ائمه (عليهم السلام) جايز است؟

آیت الله مکارم

از افضل قربات است، ولي بايد از هر گونه كاري كه باعث هتك حرمت آن بزرگواران مي‌شود و موجب وهن مذهب در نظر ديگران مي‌گردد و به بدن آسيب مي‌رساند پرهيز گردد. و تعبيراتي كه در عرف توهين آميز است، مانند نسبت سگ به خود دادن يا صداي حيوانات درآوردن هيچكدام مناسب مجالس عزاداري نيست و بايد به همه نصيحت كنند كه از اين امور كه باعث وهن اين مراسم بزرگ مي‌شود و موجب ناراحتي حضرت بقيه الله مي‌گردد، پرهيز كنند.

استفتائات جديد (مكارم)، ج 3، ص 178 سؤال 506

 

سوال:دلیل و فلسفه سینه زنی برای ائمه(عليهم السلام) چست؟

آیت الله نوری

سینه زدن برای ائمه(عليهم السلام) به عنوان تعظیم شعائر دینی و زنده نگاهداشتن خاطره و مظلومیت آنان در طول تاریخ مورد توجه متشرعه بوده و سبب تقویت و احیاء حق و نشرمعارف اهل بیت(عليهم السلام)است.

آيت الله نوري استفتائات س 594

آیت الله فاضل

سینه زنی یکی از مظاهر مهم عزاداری و ابراز تنفّر از ظلم بنی‌امیه است. و نه تنها اشتباه نیست بلکه در تداوم هدف عاشورا نقش مهمی دارد.

جامع المسائل (فارسي- آيت الله فاضل)، ج 1، ص 581، سؤال 2161

 

سوال:آیا لخت شدن برای عزاداری و سینه زنی جایز است؟

حضرت امام و آیات عظام تبریزی، فاضل، سیستانی، بهجت

مانع و اشکالی ندارد.

- استفتائات تبريزي،س 2015.

آيت الله سيستاني (سايت).

آيت الله فاضل، استفتائات، ج 1، س2163.

آيت لله بهجت، استفتائات،س1845.

امام، استفتائات، ج 3، ص 581، س 35

 

آیت الله نوری

 

اگر در مقابل نامحرم مفسده نداشته باشد مانعی ندارد.

آيت الله نوري، استفتائات

س 516.

 

آیت الله مکارم

در مقابل نامحرم بنا بر احتیاط واجب جایز نیست.

مكارم، استفتائات، ج 2، ص 247، مسأله 765

 

 

سوال:برهنه شدن مردان در حال سينه زدن و زنجير زدن در منظر زنان چگونه مي‌باشد؟

آیت الله نوری

در تعزيه خواني در صورتي كه مطالب را صحيح بخوانند و از غنا اجتناب شود و مرد لباس زن نپوشد و از اجتماع مرد و زن مفاسدي به وجود نيايد اشكالي ندارد.

آيت الله نوري، استفتائات

س 516.

 

سوال:آيا براي مردان جايز است كه در زمان عزاداري، بدنشان را در برابر زنان برهنه كنند؟

آیت الله مکارم

احتياط واجب آن است كه مردان از اين كار خودداري كنند؛ ولي مشاهده اين صحنه‌ها از تلويزيون، در صورتي كه مفسده خاصي نداشته باشد، اشكالي ندارد.

مكارم، استفتائات، ج 2، ص 247، مسأله 765

 

 

سوال:آیا لخت شدن مردان با حضور بانوان در هنگام عزاداری جایز است؟[1]

آیت الله تبریزی

اشکالی ندارد.

حضرت امام، مقام معظم رهبری، آیات عظام فاضل نوری

اگر سبب مفسده نباشد ایرادی ندارد و زنان باید از نگاه کردن به بدن نامحرم اجتناب کنند.

آیت الله بهجت

بنا بر احتیاط واجب بدن خود را از نامحرم بپوشانند.

آیت الله صافی

اگر در معرض دید نامحرم نباشد اشکال ندارد.

آیت الله مکارم

بنابر احتیاط مردان از این کار خودداری کنند.

 

سوال:آیا لخت شدن و سینه زدن به گونه‌ای که سینه عزادار قرمز شود یا گاهی نیز خونریزی کند جایز است؟

آیت الله تبریزی

مانعی ندارد.

تبريزي، استفتائات، س 2015

 

آیت الله فاضل

 

جایز بلکه راجح است.

مشروط بر آنکه موجب ضرر مهم و اضرار بر نفس نباشد.

جامع المسائل (فارسي- آيت الله فاضل)، ج 1، ص 581، س 2162

آیت الله نوری، مقام معظم رهبری

سینه زدن به طور متعارف عملی ارزشمند و پسندیده است.

آيت الله نوري، استفتائات، س 594:

خامنه‌اي، استفتائات، س 1463.

آیت الله بهجت

در صورتی که مناسب عزاداری باشد و مرض آور نباشد، اشکال ندارد.

آيت الله بهجت، استفتائات، ج 4، ص 504.

.

حضرت امام

مانعی ندارد، مگر اینکه موجب ضرر فاحش بر بدن شود.

در مورد زنجير زني كه منجر به سياه شدن و يا مجروح شدن بدن مي‌شود، و همچنين غالباً پشت پيراهن افراد باز است و بيشتر در خيابان و معابر عمومي ظاهر مي‌شوند، نظر شريف شما چيست؟

ج: مانعي ندارد، مگر اينكه موجب ضرر فاحش بر بدن شود.

امام، ج 3، ص 580، س 34

 

آیت الله صافی

 

اگر ضرر معتد برای بدن نداشته باشد در عزای حضرت سیدالشهداء(عليهم السلام) مانعی ندارد.

س 1595: زدن زنجير به اگر فردي طوري سينه يا زنجير بزند كه بدنش كبود يا قرمز بشود آيا بايد كفّاره بدهد؟

گونه‌اي كه پشت انسان سياه شود در عزاداري چگونه است؟

در مراسم عزاداري حضرت سيدالشهداء (عليهم السلام)اشكال ندارد.

 

جامع الاحكام (صافي)، ج 2، ص 132، س 1594

 

 

سوال:كسي كه لباسش را درمي‌آورد البته به طوري كه نامحرم نبيند و سينه بزند تا اينكه از سينه‌اش خون بيايد حكمش چيست؟

سينه زني يك نوع عزاداري و اظهار ارادت نسبت به خاندان عصمت و طهارت است كه از طريق سينه زني و روضه خواني و ... خاطره فداكاري و جانبازي امام حسين (عليهم السلام)و ساير ائمه معصومين (عليهم السلام) براي هميشه در خاطره‌ها زنده مي‌ماند و سينه زدن به طور متعارف عملي ارزشمند و پسنديده است. (مشهور)

سوال:آیا جایز است زنان با حفظ حجاب و پوشیدن لباس خاصی که بدن آنان را بپوشاند، در دسته‌های سینه‌زنی و زنجیر زنی شرکت کنند؟

مقام معظم رهبری

شرکت زنان در دسته‌های سینه زنی و زنجیر زنی شایسته نیست.

رهبري، اجوبه، س 1454

آیت الله بهجت

سینه زدن زنان با حفظ حجاب اشکال ندارد.

استفتائات، (آيت الله بهجت)، ج 4، ص 540- 6388.

 

آیت الله نوری

 

در صورتی که همراه با حرامی نباشد جایز است. بانوان محترمه باید سعی کنند ضمن شرکت در عزاداریها حجاب و عفاف خود را کاملاً رعایت نمایند.

آيت الله نوري، استفتائات، س 593:

آیت الله مکارم

 

آمیخته با گناه نباشد مانعی ندارد.

سؤال 504: حركت زنان با وضع نامناسب به دنبال هيأتهاي عزاداري كه موجب بروز گناهان و آلودگيهايي مي‌شود، چه صورتي دارد؟ براي عزاداري بانوان چه روشي را توصيه مي‌فرماييد؟

جواب: عزاداري خامس آل عبا (عليهم السلام) و ساير معصومين (عليهم السلام)از افضل قربات است ولي مردان و زنان بايد طوري رفتار كنند كه آميخته با خلاف شرع نشود.

استفتائات جديد (آيت الله مكارم)؛ ج 3، ص 177

 

سوال:زنجیر زدن به بدن چه حکمی دارد؟

مقام معظم رهبری

اگر به نحو متعارف و به گونه‌ای باشد که از نظر عرفی از مظاهر حزن و اندوه در عزاداری محسوب شود اشکال ندارد.

خامنه‌اي،أجوبه الاستفتائات، س 1463

آیت الله بهجت

اشکال ندارد.

استفتائات، آيت الله بهجت، ج 4، ص 540

 

سوال:استفاده از زنجیرهای تیغ دار هنگام عزاداری چه حکمی دارد؟

حضرت امام و مقام معظم رهبری و آیات عظام تبریزی، فاضل، مکارم

اگر موجب وهن مذهب در برابر مردم شود و یا باعث ضرر بدنی قابل توجهی گردد، جایز نیست.

سوال:  استفاده از طبل و سنج و شيپور و همچنين زنجيرهايي كه داري تيغ هستند در مجالس و دسته‌هاي عزاداري چه حكمي دارد؟

ج: اگر استفاده از زنجيرهاي مزبور موجب وهن مذهب در برابر مردم شود و يا باعث ضرر بدني قابل توجهي گردد، جايز نيست ولي استفاده از شيپور و طبل و سنج به نحو متعارف اشكال ندارد.

- استفتائات جديد (آيت الله مكارم)، ج 1، ص 164

رهبري، اجوبه الاستفتائات، س 1440:

جامع المسائل (فارسي- آيت الله فاضل)، ج 1، ص 581

استفتائات، ج 3، ص 581، س 34

 

 

آیت الله صافی

اگر ضرر معتد به برای بدن نداشته باشد در عزای حضرت سیدالشهداء (عليهم السلام)مانعی ندارد.

جامع الاحكام (صافي)، ج 2، ص 131

 

 

آیت الله نوری

عزاداری برای حضرت امام حسین (عليهم السلام)طبق سنت متعارف و معمول بین شیعیان اشکال ندارد.

آيت الله نوري، استفتائات، س 601.

 

-      حکم زنجیر زنی که سبب خونریزی شود در سینه زنی آمده است، مراجعه شود.

سوال:هروله کردن در عزادرای چه حکمی دارد؟

مقام معظم رهبری، آیت الله مکارم

اگر سبب وهن مراسم عزاداری نشود اشکال ندارد.

آيا به كار بردن لفظ «حُوُسين» به جاي «حسين» (عليهم السلام)جايز است؟ فرياد كشيدن و كوبيدن سر به در و ديوار و زمين در جلسات عزاداري چه حكمي دارد؟

جواب: از هر گونه كاري كه باعث هتك حرمت آن بزرگوارن مي‌شود و موجب وهن مذهب در نظر ديگران مي‌گردد و به بدن آسيب مي‌رساند پرهيز گردد و تعبيراتي كه در عرف توهين آميز است مانند نسبت سگ به خود دادن يا صداي حيوانات درآوردن هيچكدام مناسب مجالس عزاداري نيست و بايد به همه نصيحت كنند كه از اين امور كه باعث وهن اين مراسم بزرگ مي‌شود و موجب ناراحتي حضرت بقيه الله مي‌گردد، پرهيز كنند.

(استفتاء از دفتر مقام معظم رهبري)، پرسش و پاسخ دانشجويي، ج 13، ص 333، استفتائات جديد (آيت الله مكارم)، ج 3، ص 178

آیت الله سیستانی

اشکالی ندارد.

آيت الله سيستاني، سايت

 

سوال:آیا لطمه زنی در عزاداری جایز است؟

 

آیت الله نوری

عزاداری برای حضرت امام حسین (عليهم السلام)طبق سنت متعارف و معمول بین شیعیان اشکال ندارد.

آيت الله نوري، استفتائات، س 601

آیت الله سیستانی

اشکالی ندارد.

آيت الله سيستاني، استفتائات، سايت

 

سوال:اگر انسان در زیارتگاههای ائمه(علیهم السلام) خود را به زمین بیندازد و همانند بعضی از مردم که صورت و سینه خود را بر زمین می‌مالند تا از آن خون جاری شود و به همان حالت وارد حرم می‌شوند، عمل کند چه حکمی دارد؟

مقام معظم رهبری

این اعمال که به عنوان اظهار حزن و عزاداری سنتی و محبت ائمه (عليهم السلام) محسوب نمی‌شوند از نظر شرعی اعتباری ندارند، بلکه اگر منجر به ضرر بدنی قابل توجه و یا وهن مذهب شوند، جایز نیست.

خامنه‌اي، اجوبه، س 1451

 

سوال:آیا خونی که از بدن سینه‌زنان و عزاداران، به سبب قمه زدن و غیره، بیرون می‌آید، باعث تبرک و شفای مریضها و زنهای عقیم و مانند آن می‌شود؟

آیت الله مکارم

این سخنان پایه و اساسی ندارد و سزاوار است عزاداری به صورتی باشد که باعث هتک دین و مقدسات نشود و عزاداران حسینی( علیهم رضوان الله و برکاته)از تفرقه و اختلاف دوری کنند و متحد باشند.

استفائات جديد ج 2 ص 248

 

سوال:آیا خونی که بر اثر کوبیدن شدید سر به دیوار در عزای حضرت امام حسین(عليهم السلام)از سر انسان جاری و به سر و صورت شرکت کنندگان در مراسم عزاداری پاشیده می‌شود، پاک است یا خیر؟

حضرت امام (ره)

خون انسان در هر صورت نجس است.

توضيح المسائل (محشي- امام خميني) ج 1، ص 140

 

سوال:آیا آنچه متداول شده که به عنوان عزاداری برای حضرت امام حسین علیه السلام گوشت بدن را سوراخ کرده و قفل و سنگ کیلو به آن آویزان می‌کنند، جایز است؟

مقام معظم رهبری

این گونه اعمال که موجب وهن مذهب می‌شوند جایز نیست.

رهبري، اجوبه الاستفتائات، س 1449

 

سوال:حمل کردن علم‌های عزا در جلو هیئات مذهبی چه حکمی دارد؟

حضرت امام، آیات عظام تبریزی،  فاضل

اشکالی ندارد.

تبريزي، استفتائات، س 2028، جامع المسائل (فارس- آيت الله فاضل) ج 1، ص 582

آیت الله نوری

طبق متعارف اشکالی ندارد.

آيت الله نوري، استفتائات، س 598

مقام معظم رهبری

فی نفسه اشکال ندارد ولی نباید این امور جزء دین شمرده شوند.

خامنه‌اي، اجوبه الاستفتائات، س 1443ياي‌اي

آیت الله مکارم

چون متعلق به عزاداری آن حضرت می‌باشد محترم است.

مكارم، استفتائات، ج 1، س 1753

آیت الله صافی

فی حدّ نفسه اشکال ندارد ولی در همه امور رعایت اعتدال و میانه‌روی خوب است و حمل علم بعید نیست از تعظیم شعائر محسوب شود و بی‌اشکال باشد.

آيت الله صافي، جامع الاحكام، ج 2، ص 133، س 1601

 

سوال:آیا قرار دادن علم‌های عزا در مساجد جایز است؟

 

حضرت امام

چنانچه موجب وارد آمدن خسارت به مسجد و نیز مانع از نماز خواندن نشود، اشکال ندارد.

 

توضيح المسائل، امام خميني، ص 201

 

مقام معظم رهبری

 

اگر قرار دادن آنها در مسجد با شئونات عرفی مسجد منافات داشته باشد و یا برای نمازگزاران مزاحمت ایجاد کند، اشکال دارد.

اجوبه الاستفتائات (فارسي)، ص 323، س 1441

آیت الله تبریزی

مانعی ندارد، لکن باید در جایی از مسجد بگذارند که مانع از نمازِ نمازگزاران نباشد، ولو به اینکه با تخته و مثل آن جای خاصی برای آن در مسجد درست کنند، که مانع نمازگزاران نشود.

تبريزي، استفتائات، ج 1، ص 454

 

سوال:آیا جایز است برای مراسم عزاداری، روضه خوانی در مسجد چادر بر پا کنند و پرده سیاه آویزان نمایند یا وسایل پذیرایی، چای و غذا ببرند؟

حضرت امام

چنانچه موجب وارد آمدن خسارت به مسجد و نیز مانع از نماز خواند نشود، اشکال ندارد.

حضرت امام، توضيح المسائل، ص 201

 

سوال:غذا خوردن و سفره انداختن در مسجد، چه حکمی دارد؟ اگر برای عزاداری حضرت امام حسین(عليهم السلام) باشد چطور؟

آیت الله بهجت

اگر برای نمازگزاران مزاحمت نداشته باشد و با اذن متولّی باشد، به خودی خود مانعی ندارد.

آيت الله بهجت، استفتائات، ج 4، ص 384

 

حضرت امام

 

چنانچه موجب وارد آمدن خسارت به مسجد و نیز مانع از نماز خواندن نشود، اشکال ندارد.

حضرت امام، توضيح المسائل، ص 201

 

سوال:گاهی برخی از دسته‌ها با کفش وارد مسجد می‌شوند، آیا این بی‌احترامی به مسجد نیست؟

آیت الله نوری

اگر موجب هتک شود اشکال دارد.

آيت الله نوري، هزار و يك مسئله فقهي، ج 2، ص 40

 

سوال:تشکیل هیأت‌های مذهبی در منازل و خالی کردن مساجد در مناسبت‌های مذهبی، چه حکمی دارد؟

آیت الله بهجت

اشکال ندارد و مناسب است مساجد را برای اقامه‌ی نماز و عبادات دیگر بگذارند.

استفتائات ج 4، ص 545

 

سوال:آیا شرعاً می‌توان بلندگوهای بیرون مسجد را جهت عزاداری امام حسین(عليهم السلام)روشن گذاشت تا مردم از آن بهره بیشتری ببرند؟ اگر علم به رضایت مردم داشته باشیم چطور؟

آیت الله بهجت

اگر موجب اذیت دیگران نباشد، جایز است.

استفتائات، آيت الله بهجت، ج 4، ص 543

 

سوال:در برخی از مجالس سرور اهل بیت، زنان در مجالس زنانه خود را آرایش می‌کنند، آیا این عمل جایز است؟

آیت الله بهجت

اگر در مقابل نامحرم نباشد و مستلزم حرامی نباشد، جایز است.

استفتائات، آيت الله بهجت، ج 4، ص 546

 

سوال:آیا آرایش کردن بانوان در دو ماه محرم و صفر حرام است؟

آیت الله مکارم

حرام نیست ولی سزاوار است در ایام شهادت رعایت احترام را بنمایند.

آيت الله مكارم، احكام بانوان، ص 246، س 894 و 895

 

 

سوال:رسم است بانوان در دو ماه محرم و صفر اصلاح نمی‌کنند، آیا اصلاح کردن بانوان در دو ماه محرم و صفر اشکال دارد؟

آیت الله مکارم

اشکالی ندارد، اصلاح کردن هم مانعی ندارد، البته سزاوار است در روزهای عزا از این کار پرهیز شود.

آيت الله مكارم، احكام بانوان، ص 246

 

سوال:در ایام سوگوار اباعبدالله الحسین(علیه السلام)نماز مقدم است یا عزاداری؟

آیت الله فاضل

بهتر آن است که نماز را مقدم دارند. همانطور که حضرت امام حسین علیه السلام در روز عاشورا هنگام ظهر، نماز ظهر اقامه کردند.

جامع المسائل (فارسي- آيت الله فاضل)، ج 1، ص 583، س 2177

آیت الله بهجت

جمع آن دو ممکن است.

استفتائات، آيت الله بهجت، ج 2، ص 271

 

 

 



[1]- همان مدرك قبلي

 

    

نظرات

ارسال نظر جدید

محتوای این فیلد خصوصی است و به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.
کليه حقوق اين سايت متعلق به مدرسه علمیه اسلامی شناسی حضرت زهرا سلام الله علیها مي باشد و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

آمار سایت

  • بازدید کل: 2,828,771

    اوقات شرعي